Edukacji zdrowotnej nie może uczyć dowolna osoba mająca wiedzę o zdrowiu. Przepisy wskazują konkretne ścieżki kwalifikacyjne. Przedmiot mogą prowadzić między innymi odpowiednio wykwalifikowani nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego i edukacji dla bezpieczeństwa, nauczyciele psycholodzy, część osób wykonujących zawody medyczne z przygotowaniem pedagogicznym, a także absolwenci edukacji zdrowotnej lub nauczyciele, którzy ukończyli właściwe studia podyplomowe. Od 1 września 2026 r. trzeba dodatkowo odróżnić obowiązkową edukację zdrowotną od nieobowiązkowego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne, ponieważ katalog uprawnionych osób nie jest w obu przypadkach identyczny.
Edukacja zdrowotna od 1 września 2026 r. jest przedmiotem obowiązkowym
Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna jest obowiązkowa w klasach IV–VIII szkoły podstawowej. W liceach, technikach i branżowych szkołach I stopnia jest realizowana w dwóch klasach wybranych przez dyrektora spośród klas I–III. Jednocześnie zagadnienia wyodrębnione do przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” mają charakter nieobowiązkowy.
Zmiana ma znaczenie przy ustalaniu kwalifikacji nauczyciela. Rozporządzenie Ministra Edukacji z 19 sierpnia 2026 r., które weszło w życie 1 września 2026 r., rozszerzyło między innymi możliwość prowadzenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej przez nauczycieli edukacji dla bezpieczeństwa. Jednocześnie nie przyznało im automatycznie prawa do prowadzenia zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”. Akt jest obowiązujący.
Kto może uczyć edukacji zdrowotnej?
Aktualne zestawienie MEN wskazuje kilka odrębnych dróg uzyskania kwalifikacji. Nie każdy nauczyciel musi więc kończyć specjalne studia podyplomowe z edukacji zdrowotnej.
| Wykształcenie lub kwalifikacje | Edukacja zdrowotna | Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne |
| Studia I i II stopnia albo jednolite studia magisterskie w zakresie edukacji zdrowotnej oraz przygotowanie pedagogiczne | Tak | Tak |
| Inne studia I i II stopnia albo jednolite studia magisterskie, przygotowanie pedagogiczne oraz studia podyplomowe z edukacji zdrowotnej | Tak | Tak |
| Kwalifikacje nauczyciela biologii | Tak | Tak |
| Kwalifikacje nauczyciela przyrody | Tak | Tak |
| Kwalifikacje nauczyciela wychowania fizycznego | Tak | Tak |
| Kwalifikacje nauczyciela psychologa | Tak | Tak |
| Kwalifikacje związane z wychowaniem do życia w rodzinie przewidziane w przepisach przejściowych | Tak | Tak, w przypadkach określonych w przepisach przejściowych |
| Lekarz, lekarz dentysta, farmaceuta, pielęgniarka, położna, diagnosta laboratoryjny, fizjoterapeuta lub ratownik medyczny po właściwych studiach i z przygotowaniem pedagogicznym | Tak | Tak |
| Studia w zakresie zdrowia publicznego, dietetyki lub żywienia człowieka oraz wymagane przygotowanie pedagogiczne | Tak | Tak |
| Kwalifikacje nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa | Tak | Nie na podstawie samych kwalifikacji do EDB |
| Kwalifikacje nauczyciela kształcenia obronnego | Tak | Nie na podstawie samych kwalifikacji do kształcenia obronnego |
W praktyce najważniejszy wniosek jest prosty: nauczyciel biologii, przyrody czy wychowania fizycznego posiadający wymagane kwalifikacje do nauczania swojego przedmiotu nie musi kończyć dodatkowych studiów podyplomowych wyłącznie po to, aby uzyskać kwalifikacje do edukacji zdrowotnej. Przepisy bezpośrednio zaliczają te grupy do osób uprawnionych.
Czy nauczyciel wychowania fizycznego może prowadzić edukację zdrowotną?
Tak. Nauczyciel posiadający kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowania fizycznego w danym typie szkoły należy do grupy osób uprawnionych do prowadzenia edukacji zdrowotnej. Dotyczy to również przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba po studiach związanych ze sportem automatycznie ma takie uprawnienia. Istotne jest posiadanie kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowania fizycznego, a nie samo ukończenie kierunku kojarzonego ze sportem.
Czy nauczyciel biologii może uczyć edukacji zdrowotnej?
Tak. Kwalifikacje nauczyciela biologii są jedną z wymienionych wprost podstaw pozwalających prowadzić edukację zdrowotną. Ta sama grupa została uwzględniona również przy kwalifikacjach do zajęć dotyczących zdrowia seksualnego.
Analogiczna zasada dotyczy nauczyciela przyrody posiadającego wymagane kwalifikacje w danym typie szkoły.
Czy psycholog szkolny może uczyć edukacji zdrowotnej?
Tak, ale przepisy odnoszą się do osoby posiadającej kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa. Sam dyplom psychologii nie powinien być automatycznie utożsamiany z potwierdzeniem wszystkich wymaganych kwalifikacji nauczycielskich w konkretnej szkole. MEN wprost wymienia nauczycieli psychologów wśród osób mogących prowadzić edukację zdrowotną oraz edukację zdrowotną – zdrowie seksualne.
Dlatego przy zatrudnieniu konkretnej osoby znaczenie ma jej pełna dokumentacja kwalifikacyjna.
Czy lekarz, pielęgniarka albo ratownik medyczny mogą prowadzić edukację zdrowotną?
Tak, ale samo wykonywanie zawodu medycznego nie wystarcza.
Przepisy obejmują osoby, które ukończyły studia przygotowujące do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty albo ratownika medycznego i posiadają przygotowanie pedagogiczne.
Oznacza to przykładowo, że pielęgniarka posiadająca odpowiednie wykształcenie zawodowe, ale bez wymaganego przygotowania pedagogicznego, nie uzyskuje prawa do zajmowania stanowiska nauczyciela tego przedmiotu wyłącznie na podstawie kwalifikacji medycznych.
To istotne rozróżnienie, ponieważ wiedza medyczna i kwalifikacje do nauczania w szkole są dwoma różnymi kwestiami.
Czy dietetyk może uczyć edukacji zdrowotnej?
Może, jeżeli spełnia wymagania określone w rozporządzeniu. W katalogu znajdują się osoby, które ukończyły wymagane studia w zakresie dietetyki, żywienia człowieka lub zdrowia publicznego i posiadają przygotowanie pedagogiczne.
Nie należy więc sprowadzać wymogu do samego określenia zawodu „dietetyk”. Przy ocenie konkretnego przypadku trzeba sprawdzić rodzaj ukończonych studiów oraz dokumenty potwierdzające przygotowanie pedagogiczne.
Czy nauczyciel edukacji dla bezpieczeństwa może uczyć edukacji zdrowotnej?
Od 1 września 2026 r. — tak. Nowelizacja rozporządzenia rozszerzyła katalog kwalifikacji do obowiązkowej edukacji zdrowotnej o nauczycieli posiadających kwalifikacje do nauczania edukacji dla bezpieczeństwa. Przepisy obejmują również kształcenie obronne, które od roku szkolnego 2027/2028 ma zastąpić w szkole podstawowej edukację dla bezpieczeństwa.
Jest jednak ważny wyjątek: kwalifikacje do EDB albo kształcenia obronnego same w sobie nie dają kwalifikacji do prowadzenia przedmiotu „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”. Jeżeli nauczyciel ma również inne kwalifikacje wymienione w przepisach, jego sytuację należy oceniać z uwzględnieniem tych dodatkowych uprawnień.
Czy trzeba skończyć studia podyplomowe z edukacji zdrowotnej?
Nie w każdym przypadku.
Studia podyplomowe są jedną z dróg uzyskania kwalifikacji. Osoba, która ukończyła studia w innym zakresie, może uzyskać kwalifikacje przez połączenie odpowiedniego wykształcenia, przygotowania pedagogicznego i studiów podyplomowych w zakresie edukacji zdrowotnej. Jednocześnie nauczyciele należący do grup wskazanych bezpośrednio w rozporządzeniu — np. nauczyciele biologii czy wychowania fizycznego — nie potrzebują takich studiów tylko dlatego, że chcą prowadzić edukację zdrowotną.
MEN informuje, że kwalifikacyjne studia podyplomowe z edukacji zdrowotnej są trzysemestralne i obejmują przygotowanie merytoryczne oraz metodyczne. W 2026 r. podpisano umowy dotyczące drugiej edycji takich studiów z 11 uczelniami; program finansowany przez MEN jest bezpłatny dla nauczycieli spełniających warunki udziału określone dla danego naboru.
Nie należy jednak zakładać, że dowolne szkolenie, kurs internetowy czy krótkie studium dotyczące zdrowia zastępuje kwalifikacyjne studia podyplomowe przewidziane w przepisach.
Czy edukację zdrowotną może prowadzić kilku nauczycieli?
Tak. Przepisy pozwalają powierzyć zajęcia dwóm lub większej liczbie nauczycieli, o ile każdy z nich posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela edukacji zdrowotnej w danym typie szkoły.
Może mieć to praktyczne znaczenie ze względu na szeroki zakres przedmiotu. Aktualna podstawa programowa obejmuje między innymi zdrowie fizyczne i psychiczne, aktywność fizyczną, odżywianie, zdrowie społeczne i środowiskowe, internet i profilaktykę uzależnień, a na określonych etapach także dojrzewanie lub system ochrony zdrowia.
Możliwość podziału zajęć nie oznacza jednak możliwości przekazania części lekcji osobie, która nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych wymaganych dla prowadzącego.
Kto sprawdza, czy konkretny nauczyciel ma wymagane kwalifikacje?
W praktyce o kwalifikacjach konkretnej osoby nie rozstrzyga się wyłącznie na podstawie nazwy jej kierunku studiów.
W informacji opublikowanej 31 lipca 2026 r. Mazowiecki Kurator Oświaty wyjaśnia, że oceny dokumentacji i tego, czy nauczyciel spełnia wymagania do zajmowania określonego stanowiska oraz prowadzenia konkretnych zajęć, dokonuje dyrektor szkoły. Kuratorium nie wydaje indywidualnego potwierdzenia kwalifikacji na podstawie przesłanych dyplomów. W razie wątpliwości dotyczących programu ukończonych studiów pomocnych informacji może udzielić uczelnia, która wydała dyplom.
Jest to szczególnie ważne przy starszych dyplomach, nietypowych nazwach specjalności oraz wykształceniu zdobywanym według wcześniejszych standardów.
Karta Nauczyciela określa ponadto ogólną zasadę, zgodnie z którą stanowisko nauczyciela może zajmować osoba spełniająca ustawowe wymagania kwalifikacyjne, a szczegółowy zakres kwalifikacji dla poszczególnych stanowisk określają przepisy wykonawcze.
A co ze szkołami i oddziałami specjalnymi?
Tutaj potrzebna jest większa ostrożność.
Przepis wprowadzający część dodatkowych kwalifikacji do edukacji zdrowotnej wprost rozróżnia szkoły ogólnodostępne od szkół specjalnych, oddziałów specjalnych oraz niektórych placówek dla nieletnich. W takich przypadkach mogą mieć zastosowanie dodatkowe wymagania związane z rodzajem szkoły i stanowiska.
Dlatego przy zatrudnieniu nauczyciela w szkole specjalnej nie należy opierać decyzji wyłącznie na uproszczonej tabeli kwalifikacji dotyczącej typowej szkoły podstawowej lub ponadpodstawowej. Potrzebna jest analiza pełnego rozporządzenia oraz dokumentów konkretnej osoby.
Czy kwalifikacje do wychowania do życia w rodzinie nadal mają znaczenie?
Tak. Przepisy zachowują określone uprawnienia osób, które posiadały kwalifikacje do nauczania wychowania do życia w rodzinie według wcześniejszych regulacji. Rozporządzenie z 2025 r. zawierało przepis przejściowy przyznający takim osobom kwalifikacje do edukacji zdrowotnej, a regulacje obowiązujące od września 2026 r. uwzględniają tę grupę również przy kwalifikacjach dotyczących edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego.
W indywidualnej sprawie trzeba jednak ustalić, czy dana osoba rzeczywiście posiadała wymagane kwalifikacje według przepisów obowiązujących w odpowiednim momencie. Sama wcześniejsza praktyka prowadzenia podobnych zajęć nie zastępuje dokumentów potwierdzających kwalifikacje.
Kto może uczyć edukacji zdrowotnej – najważniejsze wnioski
W roku szkolnym 2026/2027 katalog osób uprawnionych jest szerszy niż tylko absolwenci kierunku „edukacja zdrowotna”. Przedmiot mogą prowadzić między innymi właściwie wykwalifikowani nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, psycholodzy-nauczyciele, nauczyciele EDB, osoby posiadające określone kwalifikacje związane z wcześniejszym WDŻ oraz część absolwentów kierunków medycznych, zdrowia publicznego, dietetyki i żywienia człowieka spełniających dodatkowe wymagania. Alternatywną drogą pozostają kwalifikacyjne studia podyplomowe.
Najważniejsze jest jednak sprawdzanie pełnych kwalifikacji konkretnej osoby, a nie samej nazwy zawodu czy kierunku studiów. Dyrektor szkoły dokonuje takiej oceny na podstawie dokumentów oraz obowiązujących przepisów.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na różnicę między obowiązkową edukacją zdrowotną a nieobowiązkowym przedmiotem dotyczącym zdrowia seksualnego. Nauczyciel posiadający wyłącznie kwalifikacje do edukacji dla bezpieczeństwa albo kształcenia obronnego może prowadzić pierwszy z tych przedmiotów, ale nie uzyskuje na tej podstawie kwalifikacji do drugiego.
